Adaptery i akcesoria do kalibracji ciśnienia

Adaptery, szybkozłącza i akcesoria ciśnieniowe Additel

Podczas wzorcowania manometrów, przetworników ciśnienia i presostatów konieczne jest zapewnienie odpowiedniego połączenia pomiędzy źródłem ciśnienia, przyrządem referencyjnym oraz badanym urządzeniem.

Akcesoria Additel umożliwiają dopasowanie różnych standardów przyłączy, rozbudowę stanowiska o dodatkowe porty testowe, zabezpieczenie układu przed zanieczyszczeniami oraz wygodne podłączanie przyrządów.

Dobór elementów musi uwzględniać rodzaj gwintu, konstrukcję uszczelnienia, medium robocze, dopuszczalne ciśnienie i temperaturę oraz kompatybilność z pozostałymi elementami układu.

ADT102 – zestaw adapterów i złączek gwintowanych

ADT102 – zestaw adapterów ciśnieniowych umożliwia łączenie urządzeń wyposażonych w różne przyłącza procesowe.

Standardowy zestaw zawiera 25 adapterów gwintowanych w walizce transportowej. Podstawowym przyłączem jest gwint zewnętrzny 1/4 NPT, dostępny z przejściami na inne gwinty zewnętrzne i wewnętrzne.

W zestawie występują m.in. adaptery z przyłączami:

• NPT 1/8, 1/4, 3/8 i 1/2 cala;
• BSP 1/8, 1/4, 3/8 i 1/2 cala;
• metrycznymi M10×1, M14×1,5 i M20×1,5.

Dopuszczalne ciśnienie robocze typowych adapterów ADT102 wynosi do 15 000 psi, czyli około 1000 bar, zgodnie z dokumentacją producenta i specyfikacją wybranego elementu.

ADT102 jest przydatny w laboratoriach i serwisach obsługujących przyrządy o różnych przyłączach, gdy konieczne jest częste dopasowywanie manometrów, przetworników i presostatów do źródła ciśnienia.

Przewody elastyczne i szybkozłącza są dostępne jako osobne akcesoria. Nie stanowią standardowej zawartości zestawu ADT102.

ADT103 – adaptery z szybkozłączami dokręcanymi ręcznie

ADT103 – zestaw adapterów z szybkozłączami jest przeznaczony do stanowisk wymagających częstego podłączania i odłączania przyrządów.

Adaptery wyposażono w specjalne szybkozłącza Additel typu hand-tight, które pozwalają na ręczne dokręcanie odpowiednio dopasowanych połączeń bez konieczności stosowania kluczy.

Seria jest dostępna w trzech podstawowych konfiguracjach:

• ADT103-NPT – przyłącze bazowe 1/4 NPT zewnętrzne;
• ADT103-BSP – przyłącze bazowe 1/4 BSP zewnętrzne;
• ADT103-M20 – przyłącze bazowe M20×1,5 zewnętrzne.

W zależności od zestawu dostępne są przejścia na różne gwinty wewnętrzne NPT, BSP i metryczne.

Typowe adaptery ADT103 są przeznaczone do ciśnień do 15 000 psi, około 1000 bar, zgodnie ze specyfikacją producenta.

Zestawy ADT103 szczególnie dobrze sprawdzają się podczas seryjnego wzorcowania manometrów i przetworników ciśnienia, gdy potrzebna jest szybka i powtarzalna zmiana badanego przyrządu.

Możliwość montażu bez narzędzi dotyczy odpowiednich połączeń hand-tight. Nie oznacza to, że dowolny gwint procesowy można bezpiecznie uszczelnić wyłącznie przez ręczne dokręcenie.

ADT104 – adaptery i złączki wysokociśnieniowe HP

ADT104 – zestaw adapterów wysokociśnieniowych jest przeznaczony do budowy stanowisk wzorcujących wymagających specjalnych przyłączy wysokociśnieniowych.

Podstawowym standardem przyłącza zestawu jest 1/4 HP, typu Autoclave M-250-C. Dostępne są przejścia na wybrane gwinty NPT, BSP i metryczne.

Zestaw ADT104-HP obejmuje 17 elementów, dostępnych także indywidualnie. Poszczególne adaptery różnią się dopuszczalnym ciśnieniem roboczym:

• 15 000 psi – około 1000 bar;
• 40 000 psi – około 2800 bar;
• 60 000 psi – około 4100 bar.

Dokładna wartość zależy od oznaczenia konkretnego adaptera, rodzaju przyłącza i warunków określonych przez producenta. Najwyższa wartość nie dotyczy wszystkich elementów zestawu.

ADT104 jest przeznaczony do współpracy z odpowiednimi wysokociśnieniowymi urządzeniami Additel oraz kompatybilnymi stanowiskami pomiarowymi.

Ważne: przyłącze HP nie jest zwykłym gwintem rurowym. Wymaga właściwej geometrii uszczelnienia i odpowiednich elementów montażowych. Nie wolno utożsamiać go z przyłączem NPT lub BSP o podobnym rozmiarze nominalnym.

ADT100-HTK – elastyczne przewody ciśnieniowe z szybkozłączami

ADT100-HTK – przewody ciśnieniowe z złączami umożliwiają połączenie pompki, kalibratora lub kontrolera ciśnienia z badanym przyrządem znajdującym się w pewnej odległości od źródła ciśnienia.

Przewody mają długość około 1,5 m i są dostępne w dwóch podstawowych wykonaniach:

• ADT100-HTK-8K – maksymalne ciśnienie robocze 8000 psi, około 550 bar;
• ADT100-HTK-15K – maksymalne ciśnienie robocze 15 000 psi, około 1000 bar.

Dostępne są różne konfiguracje przyłączy NPT, BSP i metrycznych, w tym z szybkozłączami dokręcanymi ręcznie.

Przewody ADT100-HTK umożliwiają:

• połączenie źródła ciśnienia z oddalonym przyrządem;
• wygodne rozmieszczenie aparatury na stanowisku wzorcującym;
• ograniczenie naprężeń wynikających ze sztywnego montażu urządzeń;
• szybką zmianę konfiguracji stanowiska przy użyciu odpowiednich złączy.

Przy doborze przewodu należy uwzględnić jego dopuszczalne ciśnienie, rodzaj medium, promień gięcia, warunki środowiskowe oraz kompatybilność wszystkich złączy.

Przewodów nie należy skręcać, zginać poniżej dopuszczalnego promienia ani obciążać mechanicznie w sposób nieprzewidziany przez producenta.

ADT100-FLT – filtry ochronne do układów kalibracji ciśnienia

ADT100-FLT-1K i ADT100-FLT-10K służą do ograniczania przedostawania się zanieczyszczeń do kalibratorów, manometrów referencyjnych i układów generowania ciśnienia.

Dostępne są dwa podstawowe modele:

• ADT100-FLT-1K – filtr pneumatyczny do układów o ciśnieniu do 1000 psi, około 70 bar. Pełni również funkcję pułapki na ciecz i wilgoć.
• ADT100-FLT-10K – filtr hydrauliczny przeznaczony do układów ciśnienia do 10 000 psi, około 700 bar.

Filtry są przydatne podczas wzorcowania przyrządów, które mogą zawierać pozostałości oleju, wilgoć lub inne zanieczyszczenia procesowe.

Ograniczają ryzyko przedostania się zanieczyszczeń z badanego przyrządu do wyposażenia referencyjnego i źródła ciśnienia.

Filtry wymagają okresowej kontroli i konserwacji zgodnie z instrukcją. Nie zastępują procedur czyszczenia przyrządów ani nie gwarantują usunięcia wszystkich zanieczyszczeń z układu.

ADT121 i ADT123 – rozdzielacze ciśnienia z czterema portami testowymi

ADT121 i ADT123 – rozdzielacze ciśnienia umożliwiają podłączenie kilku przyrządów do wspólnego źródła ciśnienia testowego.

Każdy rozdzielacz ma cztery szybkozłącza dokręcane ręcznie. Umożliwia to równoczesne przyłączenie manometru wzorcowego oraz kilku urządzeń badanych.

• ADT121 – rozdzielacz do kalibracji pneumatycznej, do 250 bar. Wyposażony we wbudowany filtr ograniczający przedostawanie się zanieczyszczeń.
• ADT123 – rozdzielacz do kalibracji hydraulicznej, do 1000 bar.

Rozdzielacze dostępne są w konfiguracjach z przyłączami 1/4 NPT, 1/2 NPT, 1/4 BSP, 1/2 BSP i M20×1,5, zgodnie z oznaczeniem wersji.

Zastosowanie rozdzielacza ułatwia wykonywanie pomiarów porównawczych, seryjne sprawdzanie manometrów i organizację stanowiska wzorcującego.

Podłączenie większej liczby urządzeń zwiększa jednak objętość układu i liczbę potencjalnych miejsc nieszczelności. Przed pomiarem należy sprawdzić szczelność całego stanowiska.

Rodzaje gwintów ciśnieniowych – NPT, BSP i metryczne

Przyłącza stosowane w aparaturze ciśnieniowej różnią się geometrią gwintu oraz sposobem uzyskiwania szczelności. Podobna średnica nominalna nie oznacza, że dwa gwinty można bezpośrednio ze sobą połączyć.

Gwinty NPT – stożkowe gwinty rurowe

NPT (National Pipe Taper) jest amerykańskim standardem gwintów rurowych o profilu 60° i stożkowej geometrii.

Szczelność odpowiedniego połączenia NPT jest uzyskiwana na powierzchniach gwintu z wykorzystaniem właściwego materiału uszczelniającego, jeżeli wymaga tego konstrukcja i dokumentacja producenta.

W aparaturze kalibracyjnej spotyka się m.in. gwinty 1/8 NPT, 1/4 NPT, 3/8 NPT i 1/2 NPT.

Gwinty BSPP – gwinty walcowe typu G

BSPP (British Standard Pipe Parallel), oznaczane także literą G, to walcowe gwinty rurowe o profilu 55°.

W typowym połączeniu BSPP szczelność zapewnia odpowiednia powierzchnia czołowa, uszczelka, pierścień O-ring lub inne uszczelnienie przewidziane konstrukcyjnie.

Sam gwint walcowy zasadniczo nie stanowi powierzchni uszczelniającej.

Przykładowe oznaczenia to G1/4 oraz G1/2.

Gwinty BSPT – stożkowe gwinty rurowe

BSPT oznacza stożkowe gwinty rurowe o profilu 55°, stosowane w odpowiednio zaprojektowanych połączeniach rurowych.

W zależności od wykonania i rodzaju gwintu współpracującego mogą być stosowane połączenia z gwintem stożkowym lub odpowiednim gwintem wewnętrznym walcowym.

Sposób uszczelnienia musi odpowiadać dokumentacji konkretnego połączenia.

Gwinty BSPT i NPT nie są wzajemnie zamienne mimo podobnych oznaczeń rozmiarów.

Gwinty metryczne M

Gwinty metryczne oznaczane są symbolem M wraz ze średnicą nominalną i skokiem gwintu, np. M10×1, M14×1,5 lub M20×1,5.

W aparaturze ciśnieniowej szczelność połączeń metrycznych uzyskuje się za pomocą rozwiązania przewidzianego przez producenta, np. powierzchni stożkowej, uszczelki czołowej lub odpowiedniego pierścienia uszczelniającego.

Do poprawnego doboru nie wystarcza sama średnica gwintu – należy również sprawdzić skok, rodzaj uszczelnienia i geometrię przyłącza.

Przyłącza wysokociśnieniowe HP

Przyłącza HP są stosowane w specjalistycznych układach wysokiego i ultrawysokiego ciśnienia.

Wymagają odpowiednich elementów o zgodnej geometrii powierzchni uszczelniających oraz montażu zgodnego z instrukcją producenta.

Nie należy zastępować przyłączy HP zwykłymi gwintami rurowymi ani stosować przypadkowych adapterów tylko na podstawie podobieństwa średnicy gwintu.

Jak dobrać adaptery, szybkozłącza i przewody do kalibratora ciśnienia?

1. Ustal standard przyłączy obu urządzeń

Sprawdź rodzaj, rozmiar oraz wykonanie gwintu pompki, kalibratora lub kontrolera, a następnie gwint badanego manometru albo przetwornika.

Należy określić, czy wymagane jest połączenie gwintów zewnętrznych, wewnętrznych, czy też przejście pomiędzy różnymi standardami.

2. Sprawdź sposób uszczelnienia

W zależności od konstrukcji szczelność może być realizowana na gwincie, powierzchni czołowej, stożku lub za pomocą pierścienia uszczelniającego.

Nie należy zakładać, że każdemu gwintowi NPT, BSP lub metrycznemu odpowiada jeden uniwersalny sposób uszczelnienia.

Nie stosuj taśmy PTFE ani innych uszczelniaczy w złączach, dla których producent przewidział inny sposób uszczelniania.

3. Zweryfikuj dopuszczalne ciśnienie robocze

Maksymalne ciśnienie robocze całego stanowiska nie może przekroczyć najniższego dopuszczalnego ciśnienia spośród wszystkich jego elementów.

Dotyczy to nie tylko pompki lub kalibratora, ale również:

• adapterów gwintowanych i szybkozłączy;
• przewodów elastycznych i sztywnych;
• rozdzielaczy oraz zaworów;
• filtrów ochronnych;
• manometrów referencyjnych i przyrządów badanych;
• uszczelnień i pozostałego wyposażenia.

4. Dobierz medium robocze

Akcesoria muszą być zgodne z medium stosowanym w danym stanowisku, np. powietrzem, azotem, wodą lub dopuszczonym olejem hydraulicznym.

Należy sprawdzić kompatybilność materiałów konstrukcyjnych oraz uszczelnień z medium i temperaturą pracy.

W przypadku układów pneumatycznych szczególnie istotna jest czystość medium oraz ograniczenie przenikania cieczy i zanieczyszczeń do przyrządów.

5. Uwzględnij sposób użytkowania

Jeżeli urządzenia są często podłączane i odłączane, warto rozważyć szybkozłącza hand-tight.

Gdy badane urządzenie znajduje się w oddaleniu od źródła ciśnienia, odpowiednim rozwiązaniem może być przewód elastyczny ADT100-HTK.

W stanowiskach wyposażonych w kilka badanych przyrządów przydatne są rozdzielacze ADT121 i ADT123.

Przykłady zastosowania akcesoriów do kalibracji ciśnienia

Przykład 1 – podłączenie manometru do pompki o innym gwincie

Jeżeli pompka jest wyposażona w przyłącze 1/4 NPT, a manometr ma gwint G1/2, należy zastosować odpowiedni adapter zapewniający zgodność obu przyłączy oraz właściwy sposób uszczelnienia.

Nie wolno łączyć gwintów NPT i BSP bez odpowiedniej przejściówki tylko dlatego, że ich średnice są zbliżone.

Przykład 2 – jednoczesne wzorcowanie kilku manometrów

Do wspólnego źródła ciśnienia można podłączyć rozdzielacz ADT121 lub ADT123, a następnie manometr referencyjny i kilka przyrządów badanych.

Wszystkie urządzenia pracują przy wspólnym ciśnieniu testowym, z uwzględnieniem możliwych różnic hydrostatycznych wynikających z położenia przyrządów, rodzaju medium i konstrukcji stanowiska.

Przed wykonaniem pomiarów należy sprawdzić szczelność oraz zgodność dopuszczalnych ciśnień wszystkich elementów.

Przykład 3 – ograniczenie ciśnienia przez przewód

Załóżmy, że stanowisko składa się z pompki o zakresie do 700 bar, przewodu ADT100-HTK-8K o dopuszczalnym ciśnieniu 550 bar oraz przyrządów i adapterów dopuszczonych do co najmniej 700 bar.

W takim przypadku maksymalne dopuszczalne ciśnienie całego układu jest ograniczone przez przewód do 550 bar, pod warunkiem spełnienia pozostałych wymagań producentów.

Nie wolno wykorzystywać pełnego zakresu pompki, jeśli którykolwiek element układu ma niższe dopuszczalne ciśnienie robocze.

Przykład 4 – ochrona kalibratora przed zanieczyszczeniami

Podczas sprawdzania manometru zdemontowanego z instalacji technologicznej w jego przyłączu mogą pozostawać resztki cieczy procesowej i zanieczyszczenia.

Odpowiednio dobrany filtr ADT100-FLT może ograniczyć ich przedostawanie się do pompki lub przyrządu referencyjnego. Filtr należy wybrać zgodnie z typem układu – pneumatycznym albo hydraulicznym – oraz jego zakresem ciśnienia.

Wpływ przyłączy i przewodów na wynik wzorcowania

Same adaptery i szybkozłącza nie mają określonej dokładności pomiarowej, ponieważ nie są przyrządami mierzącymi ciśnienie.

Ich konstrukcja i stan techniczny mogą jednak wpływać na warunki wzorcowania, szczególnie przez:

• nieszczelności układu;
• zmianę objętości przewodów podczas regulacji ciśnienia;
• wpływ temperatury medium i otoczenia;
• obecność gazu w układzie hydraulicznym;
• różnice wysokości pomiędzy poziomami odniesienia przyrządów;
• zanieczyszczenia i niedrożność połączeń.

Przy dokładnych pomiarach hydraulicznych należy w razie potrzeby uwzględnić różnicę ciśnienia hydrostatycznego:

Δp = ρ × g × Δh

gdzie ρ oznacza gęstość medium, g – przyspieszenie ziemskie, a Δh – różnicę wysokości między poziomami odniesienia.

Na przykład dla wody o przyjętej gęstości 1000 kg/m³ i różnicy wysokości 0,3 m różnica ciśnienia wynosi około 0,0294 bar. W precyzyjnych pomiarach taka wartość może mieć istotny wpływ na wynik.

Bezpieczeństwo i konserwacja akcesoriów ciśnieniowych

Elementy stanowiska należy regularnie kontrolować pod kątem uszkodzeń, korozji, zużycia uszczelnień, deformacji gwintów i nieszczelności.

Podczas eksploatacji należy przestrzegać następujących zasad:

• Nie przekraczać ciśnienia dopuszczalnego dla najsłabszego elementu stanowiska.
• Nie rozłączać przewodów i adapterów pod ciśnieniem, jeśli nie jest to wyraźnie dopuszczone przez producenta konkretnego rozwiązania.
• Przed zmianą konfiguracji potwierdzić bezpieczne obniżenie ciśnienia.
• Nie stosować niezgodnych gwintów ani przypadkowych uszczelnień.
• Kontrolować stan przewodów, gwintów, O-ringów i powierzchni uszczelniających.
• Nie wykorzystywać uszkodzonych lub zdeformowanych złączy.
• Zapewnić zgodność medium roboczego z materiałami adapterów, uszczelek i przewodów.
• Przestrzegać instrukcji montażu, konserwacji i wymiany elementów producenta.

W przypadku akcesoriów wysokociśnieniowych szczególnie ważne jest prawidłowe przygotowanie stanowiska oraz stosowanie certyfikowanych i odpowiednio dobranych elementów.

Najczęściej zadawane pytania o adaptery i szybkozłącza ciśnieniowe

Czy gwint 1/4 NPT jest taki sam jak G1/4?

Nie. NPT i BSPP (G) różnią się geometrią gwintu, profilem i sposobem uszczelnienia. Do ich połączenia należy zastosować odpowiedni adapter.

Czy do szybkozłączy Additel trzeba stosować taśmę PTFE?

W odpowiednich szybkozłączach typu hand-tight szczelność uzyskuje się zgodnie z konstrukcją producenta, bez konieczności używania taśmy PTFE na połączeniu szybkozłącza. Nie dotyczy to automatycznie każdego gwintowanego przyłącza w całym układzie.

Jaka jest różnica między zestawami ADT102 i ADT103?

ADT102 jest zestawem tradycyjnych adapterów gwintowanych, natomiast ADT103 wykorzystuje szybkozłącza dokręcane ręcznie, ułatwiające częste podłączanie i odłączanie przyrządów pomiarowych.

Czy wszystkie adaptery ADT104 można stosować do 4000 bar?

Nie. Poszczególne adaptery ADT104 mają różne dopuszczalne ciśnienia robocze, zależne od modelu i rodzaju przyłącza. Przed zastosowaniem należy sprawdzić oznaczenie danego elementu oraz jego specyfikację.

Czy przewód ADT100-HTK-8K nadaje się do pracy przy 700 bar?

Nie. Wykonanie ADT100-HTK-8K jest przeznaczone do ciśnienia roboczego do około 550 bar. Do 700 bar należy dobrać odpowiedni przewód o wyższym dopuszczalnym ciśnieniu, np. kompatybilne wykonanie ADT100-HTK-15K.

Czy rozdzielacz ADT121 można stosować w układzie hydraulicznym?

ADT121 jest przeznaczony do kalibracji pneumatycznej. Do układów hydraulicznych należy wybrać odpowiedni model ADT123, zgodnie z wymaganiami dotyczącymi medium i ciśnienia.

Dlaczego ciśnienie spada po podłączeniu nowego przewodu?

Przyczyną mogą być nieszczelności, zmiana temperatury medium, wzrost objętości układu, sprężystość przewodu lub obecność gazu w układzie hydraulicznym. Przed pomiarem należy ustalić przyczynę oraz zapewnić wymaganą stabilizację ciśnienia.

Czy adaptery i przewody ciśnieniowe wymagają wzorcowania?

Typowe adaptery i przewody nie są przyrządami pomiarowymi, dlatego zwykle nie wzorcuje się ich tak jak manometrów lub kalibratorów. Wymagają natomiast kontroli stanu technicznego, szczelności i zgodności z wymaganymi parametrami pracy.

Dobór adapterów i akcesoriów do kalibracji ciśnienia – ACSE

ACSE oferuje adaptery, szybkozłącza, przewody ciśnieniowe, filtry i rozdzielacze Additel do budowy stanowisk wzorcowania ciśnienia.

Pomagamy dobrać odpowiedni rodzaj i rozmiar gwintu, sposób uszczelnienia, dopuszczalne ciśnienie robocze, medium oraz wyposażenie dodatkowe.

Przy przygotowywaniu zapytania warto podać model pompki lub kalibratora, rodzaj przyłącza badanego przyrządu, maksymalne ciśnienie, medium robocze i wymagany sposób połączenia.

Zobacz również:

• Pneumatyczne pompki i hydrauliczne praski kalibracyjne.
• Wzorcowe manometry cyfrowe.
• Kalibratory i kontrolery ciśnienia.
• Manometry i kalibratory ciśnienia oraz temperatury – pełna oferta ACSE.